Irundarrentzat izugarrizko garrantzi sentimentala duten bi irudi aurrez aurre bizi dira, hiriaren erdigunean: Pío Baroja eta Luis Mariano irudikatzen dituzten eskulturak.

Oso estilo desberdineko bi obra, helburu bera dutenak: irundar guztien oso pertsona kutun bat omentzea. Hiriaren bihotza zeharkatzen duen kalearen alde banatan daude, Colón ibilbidean.

Escultura Pío Baroja en IrunPío Barojaren estatua 2006an instalatu eta inauguratu zen, haren heriotzaren 50. urteurrena oroitzapena egiteko. Izan ere, idazlea ez zen eskualdean jaio, Donostian baizik, baina betidanik oso estu lotu izan da Irunekin.

Hainbesterainoko lotura du hiriarekin, non leku batean baino gehiagotan aurki baitezakegu, hala nola Pío Baroja kalearen izenean, jakina, baina baita Bigarren Hezkuntzako institutuaren izenean ere.

Askok eta askok idazlearengan pentsatzen dutenean ikusten duten moduan irudikatzen du obrak: kapela, bufanda eta beroki luzea daramatzala; beharbada, estatua ez delako jatorrizkoa berez, baizik eta Sebastián Miranda asturiar artistak aurrez sortutako obra baten tamaina errealeko erreprodukzio bat.

Gutako bat

Luis Mariano, bai, Irunen jaio zen, eta oso kutuna da hemen; horren adierazgarri, haren izena duen elkarte lirikoa, zeina oso aktiboa izan den betidanik hiriko kulturgintzan. Alabaina, zailtasun handiak bizi izan zituen erregimen frankista indarrean egon zen bitartean, eta, halabeharrez, mugaren beste aldean eman zituen urte asko, Frantziako lurretan, non haren musika eta talentua begirune handiz hartu zituzten.

Luis Mariano oso gogoan egon da beti irundarren artean, eta, 2009an, artista bera, Tony Leblanc eta Augusto Algueró irribarrez eta aulki batzuetan eserita agertzen ziren argazki batean oinarrituz, eskultura multzo bat sortu zen, hiruren aulkiek baina Luis Marianoren irudiak bakarrik osatutakoa. Gaur egun, ez da harritzekoa bisitariak aulki hutsetan esertzea interprete gogoangarriarekin batera fotografiatzeko.

Escultura Luis Mariano en Irun

Estatua gehiago

Bi obra horiek ez dira bitxiak hirian. Lerro hauek irakurri bitartean, batek baino gehiagok Irungo kaleetan ikus daitezkeen beste batzuk izango zituen gogoan, hala nola Kantinera, zeina Eskoleta karrikan dagoen, eta Sirenak eskultura multzoa, zeina Aduana kalean dagoen.